فرض کنید به هر کشوری که مسافرت می‌کنید بتوانید به سادگی با شهروندان آن کشور با هر زبانی که صحبت می‌کنند ارتباط برقرار کنید  و باز فرض کنید برای برقراری چنین  ارتباطی کافیست زبانی ساده را که فراگیری آن زمان کمی می‌خواهد را فرا بگیرد. زبانی با دامنه واژه های کم اما کافی برای بیان هر نوع خواسته یا مفهومی، زبانی که نیازی به صرف زمان برای فراگیری لهجه و درک شنیداری نداشته باشد کلمات در آن همانطور که نوشته می شود خوانده شود و بالعکس و تنها با خواندن یک کتاب و کمی تمرین (حتی بدون نیاز به شنیدن نوار یا فایلهای صوتی یا تصویری) آنرا فرا بگیرید. زبانی با قوانین گرامری ساده و تماما براساس قاعده که از استثنا در آن خبری نباشد.
افسانه ای قدیمی که از ساخت برجی بسیار بلند توسط انسانها  که منتج به تصمیمی الهی برای جدایی بین اقوام مختلف انسان با ایجاد زبانهای مختلف در بین آنها شد نشان از حسرت انسان از جدایی بین اقوام و نژادهای مختلف انسانی به دلیل عدم همزبانی حکایت دارد  آرزویی که قرنهاست ادامه دارد.
مطمئناً می‌دانید که  یکی رایجترین زبانهایی بشری (انگلیسی) با وجود نفوذ و آشنایی میلیونها نفر به آن همچنان پر از استثنا است و با وجودی که شاید فراگیری آن نسبت به برخی دیگر از زبانها ساده تر باشد همچنان فراگیری آن وقت زیادی طلب می کند و مدتی طولانی لازم است تا فردی با این زبان آشنایی کافی پیدا کند و شاید سالهای بیشتری لازم باشد تا به پای کسانی که زبان مادری ایشان انگلیسی است برسد و طبیعتا فراگیری زبانی که تماما براساس قواعد و بدون وابستگی به زبان مادری قوم دیگری باشد  ساده تر خواهد بود.

آنچه در بالا گفته شد تنها یک رویا نیست و در واقع اندیشمندانی بوده اند که برای رسیدن به این رویا تلاش هم کرده اند و زبانهایی را از نو  ایجاد کردند که مهمترین آنها زبان اسپرانتو است. اسپرانتو در واقع مشهورترین زبان مصنوعی ساخت بشر است. اسپرانتو یک زبان ایده آل است. ریشه واژه ها در این زبان بسیار بسیار کمتر از دیگر زبانها بوده  و با استفاده قواعد و پسوندهایی ساده واژه های جدید ایجاد و دامنه لغات زبان افرایش می یابد. گرامر آن بسیار ساده و کاربردی است و  از استثنا های آزاردهنده مانند شکل مختلف برخی افعال در زمانهای مختلف در آن خبری نیست. هیچ کلمه ای در این زبان وجود ندارد که برخلاف آنچه تلفظ می شود نوشته شود و با آشنایی با چند پسوند ساده دامنه لغاتی که از این زبان می دانید را می‌توانید تا دو برابر یا حتی بیشتر افزایش دهید در واقع کتبی که برای آموزش این زبان نوشته شده اند حتی حجمی کمتر از کتابهای رمان دارند و حتی با خواندن یک کتاب می توانید سطح بالایی از آشنایی با این زبان را کسب کنید.

اسپرانتو در سال 1887 میلادی توسط  زامنهوف لهستانی ساخته و معرفی شد و مورد توجه دانشمندان از ملیتهای مختلف قرار گرفت و چند دهه بعد  یونسکو  آنرا به عنوان زبانی بین المللی و بی طرف به رسمیت شناخت. اسپرانتو تقریبا در زمان مشروطیت وارد ایران شد و در طول این سالها جه در قبل از انقلاب و چه بعد از آن گاهی مورد توجه و گاهی هم بی توجهی دولتها قرار گرفته است در سالهای اخیر نیز این زبان توسط در برخی موسسات و انجمنهای طرفداران این زبان بصورت حضوری یا مکاتبه ای آموزش داده می شود. هدف طراح و طرفداران اسپرانتو این نیست که زبان جدید جایگزین زبان مادری اقوام مختلف باشد بلکه شعاری که برای این زبان انتخاب شده است اسپرانتو به عنوان زبان دوم است. در واقع هدف آن است که افرادی با زبانهای مادری مختلف با زبانی ساده و فراتر از مرز ملیتها آشنا شوند و در ارتباط با افرادی که با دیگر زبانها تکلم می‌کنند از این زبان استفاده کنند. این زبان می‌تواند یک زبان یا ابزار ایده آل برای برقراری ارتباط با توریستها و تسهیل گردشهای توریستی در کشورهای مختلف باشد. اما با وجود مزایای بالای اسپرانتو رشد آن شاید رشد آن به اندازه شایستگی های این زبان نبوده است هرچند که امروزه میلیونها نفر در کشورهای مختلف با این زبان آشنا هستند. در واقع دولتهای مختلف به دلایلی متفاوت توجه چندانی به این زبان نداشته اند و بخصوص کشورهایی انگلیسی زبان رغبتی به ترویج این زبان نشان نداده اند. همچنین حجم بالای تولید علم و ارتباط تجاری با  کشورهای انگلیسی زبان  و علاقه به فراگیری زبان انگلیسی برای استفاده بدون واسطه و مترجم از منابع علمی و همچنین ارتباط تجاری عملاً زبان انگلیسی را با وجود سختی فراگیری در موقعیت بهتری نسبت به اسپرانتو قرار داده است. با اینحال اسپرانتو علاقمندان خاص خود را دارد و رسانه های متعددی نیز با این زبان منتشر می شوند و شاید یک امتیاز ویژه این زبان جامعه طرفداران آن باشند تا جایی که اسپرانتو را فراتر از یک زبان و تبدیل به جنبشی اجتماعی کرده اند جامعه ای از انسانهایی که فراتر از قومیت و زبان با یکدیگر ارتباط دارند و دوست یکدیگر هستند.

مرتبط:
درباره اسپرانتو در ویکی پدیا
وبلاگ اسپرانتو که توسط رضا ترابی از موسسین جامعه سبزاندیشان به روز می شود

دوستی من و مهدی رودکی  قدمتی به اندازه تاریخ اینترنت در ایران دارد! ... اما جدا از شوخی دقیقاً به خاطر ندارم چگونه من و مهدی با هم دوست شدیم احتمالا سایت پارسیک بهانه اولیه برای تماس ما با هم بود، آن روزها سایتهای فارسی کمتر بودند و اگر کسی به مدیر یا موسس یک سایت تماس میگرفت برخلاف این روزها کمتر خواسته پنهان یا آشکاری داشت و شاید یک کنجکاوی بهانه ای برای آشنایی بود و بسیاری از دوستان امروز من نیز از همان روزها هستند.

مهدی را از همان ابتدا یک علاقه و بهتر بگویم تخصص داشت و آن بهینه سازی سایتها برای موتورهای جستجو بود حرفه ای بکر اما کمتر شناخته شده و در واقع بسیاری از مدیران سایتها در آن  زمان یا اصلا این تخصص را نمی شناختند یا ارزش مادی آنرا نمی دانستند اما در هر صورت رودکی تلاش خود را میکرد و سایت IranSEO  را نیز که برای مدتها جامع ترین و شاید تنها مرجع مقالاتی در زمینه بهینه سازی برای موتورهای جستجو بود را راه اندازی کرد.
مهدی دهها مقاله در زمینه بهینه سازی سایتها برای موتورهای جستجو نوشته است و چند سال قبل نیز کتابی را در این زمینه نوشته و بصورت الکترونیکی منتشر کرد ولی این روزها حتی وبلاگ نویسان نیز ارزش موقعیت سایت خود را در نتایج موتورهای جستجو می دانند بنابراین میتوان انتظار داشت که افراد زیادی هستند که علاقمند هستند در مورد افزایش موقعیت سایت یا وبلاگ خود در موتورهای جستجو بیشتر بدانند و این انگیزه خوبی  برای انتشار کتابی را در این زمینه است. همه اینها را گفتم که بگویم مهدی رودکی دوست خوب من کتابی با نام « یک یا دو هزار و یک: رتبه سایت خود را در گوگل ارتقا دهید! » نوشته و این کتاب در 162 صفحه این روزها منتشر شده است. زبان کتاب ساده و قابل درک برای بسیاری از کاربران اینترنت است و البته برای مدیران و طراحان سایت نیز اطلاعات بسیاری مفیدی را دارد.( اطلاعات بیشتر در مورد کتاب )
برای این دوست خوب آرزوی موفقیت بیشتر دارم و از خواندن کتابش هم لذت بردم.

چند برنامه ای که از سری برنامه‌های شوک را از ابتدای سال جاری در صدا و سیما پخش شد را شاید بتوان مهمترین برنامه های این روزهای صدا و سیما در مورد اینترنت دانست. برنامه ها در ساعاتی مناسب پخش شد و به  موضوعی جالبی می پرداخت.
به نظر می رسد که برنامه شوک مخاطب خاصی را نشانه گرفته است، نوعی قدرتنمایی سیستم های نظارتی و انتظامی در شناسایی متخلفان و ایجاد هراس در بین کسانی که  بصورت غیر حرفه ای گاهی اقدام به انتشار محتوای غیر اخلاقی در اینترنت می کنند یا در تالارهای گفتگو در این زمینه فعالیت می‌کند می‌تواند بخشی از اهداف این برنامه باشد و همچنین به نظر میرسد این برنامه همانطور که از نامش نیز بر می آید قصد دارد شوکی را به خانواده ها در مورد خطرات احتمالی اینترنت بدهد و حقیقت آن است که من نیز موافق آنم که جامعه ما نیازمند شوکی در این زمینه هست .هر روز بر تعداد نوجوانانی که دسترسی به اینترنت دارند اضافه می شود و دیگر استفاده از اینترنت مانند چند سال قبل محدود به قشر فرهیخته و دانشجویانی که بیشتر در سایتهای انگلیسی زبان وقت می گذراندند نیست.
شرایط جدید مراقبت بیشتری را طلب می کند و چه بهتر که اینکه خانواده ها به نوعی در دسترسی نوجوانان خود به اینترنت که عموما در تنهایی صورت می گیرد نظارت بیشتری داشته باشند و شاید لازم باشد که برخی از خطراتی که دنیای اینترنت می‌تواند نوجوانان و جوانان را تهدید کند را به خانواده ها گوشزد کرد حتی اگر این امر به صورت یک شوک باشد.
اما با فرض آنکه این شوک بتواند تاثیر مناسب را در گروه و مخاطب خاص خود داشته باشد اما این کافیست؟ آیا کافیست که به  دیگران درباره  وجود خطرات احتمالی هشدار بدهیم اما شیوه درست برخورد با آنرا به آنها نیاموزیم؟ آیا ایجاد هراس در خانواده ها نسبت به استفاده نوجوانان و جوانانشان نسبت به اینترنت بدون آنکه شیوه درست و رفتار مناسب در این زمینه را به آنها بگوییم نتیجه ای جز نوعی محدودیت کورکورانه در خانواده ها را برای استفاده از اینترنت ایجاد نخواهد کرد؟ قابل تصور است که پدر و مادری که در یکی مهمترین برنامه هایی که تاکنون در مورد اینترنت از رسانه ملی پخش شده است نسبت به خطرات احتمالی حضور فرزندانش در اینترنت هشدار دریافت کرده است به دلیل آنکه علم و شیوه کنترل و نظارت بر فعالیتهای فرزندانشان در اینترنت را نمی داند از ایجاد شرایطی برای دسترسی فرزندانش به اینترنت صرف نظر کند. شوک شاید لازم باشد اما در گام مهم دیگر نیازمند ارائه راه حل نیز هستیم ، شاید لازم باشد  با همان توجهی که برای پخش برنامه شوک در سیما وجود داشت نسبت به ساخت برنامه های برای آموزش استفاده از اینترنت و شیوه های نظارتی به دسترسی فرزندان به اینترنت برای  خانواده ها نیز اقدام شود.

کاربران اینترنت در ایران در نخستین ماه سال جدید شاهد عدم دسترسی و فیلتر شدن مجموعه جدیدی از سایتهای و صفحات وب بودند. این دور جدید فیلترینگ دو ویژگی مهم دارد اول آنکه مجموعه ای از سایتها و وبلاگها با محتوای متفاوت  را پوشش می دهد و بسیاری از این آدرسها حداقل با توجه به رفتار سیستم فیلترینگ در سالهای اخیر به نظر بی اشکال می آمدند و همچنین به نظر می رسد بخش بزرگی از این آدرسها به اشتباه فیلتر شده اند. ویژگی دوم پیام متفاوتی بود که در صورت درخواست یک صفحه فیلتر شده نمایش داده می شد. در حال حاضر سیستم پالایش (یا همان فیلترینگ) در شرکتهای ICP و ISP اکثراً توسط چند پیمانکاران بخش خصوصی انجام می شود و نهادهای ناظر مانند کمیته فیلترینگ یا نهادهای قضائی هر از چندگاهی آدرسهای جدیدی را به پیمانکاران اعلام کرده و آنها دسترسی به این آدرسها را در شرکتهای ICP یا ISP طرف قرارداد با خود مسدود می کنند و معمولا نیز شرکتهای سرویس دهنده اینترنت صفحه ای مختص خود برای نمایش پیام عدم دسترسی به یک سایت طراحی میکنند که این صفحات برای کاربران هر سرویس دهنده آشناست اما در دور جدید فیلترینگ صفحه و پیامی متفاوت از پیام معمول شرکتهای سرویس دهنده برای دسترسی به آدرسها و سایتهای جدید نمایش داده می شد که شبیه صفحه نمایش پیام فیلترینگ در مخابرات بود و نشان از آن دارد که فیلترینگ جدید نه توسط شرکتهای سرویس دهنده یا پیمانکاران فیلترینگ بلکه توسط مخابرات بصورت مستقل صورت گرفته است. در چند روز گذشته اخبار منتشر شده این حدس را تایید کرد و خبر از اعمال لایه جدیدی برای اعمال پالایش آدرسهای اینترنتی توسط مخابرات در پهنای باند کشور داده شد. در واقع اگر امروز کاربری از طریق یکی از شرکتهای سرویس دهنده  تمایل به دیدن آدرس اینترنتی خاصی را داشته باشد درخواست او یکبار در سرورهای پالایش در شرکت سروس دهنده ارزیابی  و بار دیگر در شرکت مخابرات به عنوان ارائه کننده اصلی پهنای باند اینترنت ارزیابی خواهد و البته مشخص است که این دوباره کاری به معنای صرف هزینه بالا و همچنین کندی در دسترسی به صفحات وب سایتها خواهد بود.
حجم بالای صفحات و سایتهایی که به اشتباه در دور جدید فیلترینگ مسدود شده اند باعث شد که چند روز پس از پیاده سازی این سیستم مخابرات مجبور به تغییر صفحه فیلترینگ خود شده و ایمیلی جهت بررسی صفحاتی که به اشتباه فیلتر شده در همان صفحه فیلترینگ درج کند. با نگاهی به آدرسهای جدید که فیلتر شده اند به نظر نمی رسد که تماما توسط نیروی انسانی تشخیص و به فهرست آدرسهای مسدود شده اضافه شده باشند و بعید نیست مخابرات در حال تست نرم افزار به اصلاح هوشمندی برای اعمال فیلترینگ باشد و عجیب آنکه این بررسی نه در یک دامنه محدود مثلا  کاربران یک شرکت سرویس دهنده بلکه در کل پهنای باند کشور اعمال شده است. همچنین قابل تصور است که بسیاری از صفحاتی که به اشتباه فیلتر شده اند بخصوص سایتهای خارجی هرگز جهت بررسی بیشتر به مخابرات اعلام نشوند و برای ماهها یا برای همیشه در فهرست سایتهای مسدود شده باقی بمانند.
سوالی که در ذهن ایجاد می شود این است که چرا مخابرات چنین هزینه ای کرده است؟ و چرا با وجود پیمانکاران فیلترینگ و شیوه مرسومی که تا قبل از این برای مسدود شدن آدرسهای اینترنتی معمول بوده مخابرات لایه جدیدی به فیلترینگ اینترنت در کشور اضافه کرده است که قاعدتا اجرای آن هم هزینه بالایی  در بر داشته است و هم در کیفیت دسترسی به اینترنت تاثیر منفی می گذارد؟