آی پی  (IP)  مجموعه از چهار رقم است که به نوعی آدرس اینترنتی کاربران است. آی پی توسط شرکتهای سرویس دهنده اینترنت به کاربران در هنگام اتصال به اینترنت تخصیص داده می شود و در واقع این امکان وجود دارد که با پیگری اطلاعات آی پی خاصی کاربری که این آدرس به او اختصاص یافته است شناسایی شود.
البته ثبت اطلاعات IP کاربران تقریبا امری معمول و کاملا رایج در اکثر سایتهای و سرویسهای اینترنتی است برای مثال همه سایتهای و سرویسهای آمارگیری بازدیدکنندگان سایتها اطلاعات آی پی بازدیدکنندگان سایتها را ثبت میکنند و یا این اطلاعات در شرکتهای سرویس دهنده اینترنت ثبت می شود.  اما در بین برخی کاربران این دغدغه وجود دارد که افشای اطلاعات آی پی در مواردی باعث شناسایی و مشخص شدن نام اصلی آنها، پیگیری فعالیتهای آنها و یا پیگردهای حقوقی شود.
بحث داغی که چندی پیش در پارلمان اروپا و توسط برخی کارشنایان مطرح شده بود شناخت آدرس آی پی کاربران به عنوان بخشی از اطلاعات خصوصی آنهاست. این قضیه آنچنان جدی شده است که اعضای کمیته از پارلمان اروپا در زمینه قوانین آزادیهای مدتی  فعالیت میکنند از موتورهای جستجو نیز خواستند که در نگهداری اطلاعات کاربران قوانین این اتحادیه را نیز مد نظر داشته باشند. البته در آمریکا حساسیت به اندازه اروپا نیست و برخی شرکتها و سایتهای بزرگ معتقدند که آی پی بیشتر شناسه ای برای کامپیوتر بازدیدکنندگان است. اما در هر حال به نظر می رسد که حساسیتها بر حفظ حریم و اطلاعات خصوصی کاربران در اینترنت رو به افزایش است. در کشور ایران اگر چه به دلیل نفوذ کمتر اینترنت حساسیتهایی توسط اکثریت کاربران مشاهده نمی شود اما به دلیل جو سیاسی دغدغه های در بین کاربرانی که مطالب انتقادی منتشر میکنند وجود دارد.
بارها  از من (به عنوان مدیر یک سرویس دهنده وبلاگ)  خواسته شده است که اطلاعات آی پی نظر دهندگان در وبلاگها نمایش داده شود و با توجه اینکه اخیرا برخی از دیگر سرویس دهندگان وبلاگ ایرانی این اطلاعات را نمایش میدهند این درخواستها بیشتر نیز شده است و گاهی ایمیلهای دریافت میکنم که نویسندگان یک وبلاگ مشاهده آی پی نظردهندگان را حق خود می دانند. البته قابل درک است که در مواردی که نویسندگان وبلاگها از مشاهده نظرات توهین آمیز آزرده می شوند بخواهند به نحوی فرد مزاحم را شناسایی کنند و این لحاظ نمایش آی پی نظردهندگان امکانی جذاب به نظر آید. اما به نظرم شرایط جاری در کشور دقت بیشتر مدیران و طراحان سایت را می طلبد و در واقع کپی برداری صرف از برخی نرم افزارهای مدیریت محتوای خارجی میتواند در مواردی باعث مشکلاتی برای کاربران شود. اجازه دهید نظرم را با یک مثال تکمیل کنم.
فرض کنید وبلاگی در اعتراض به سیاستهای یک سازمان (دولتی یا خصوصی) توسط فرد یا افرادی ایجاد شود و احتمالا برخی دیگر از کارمندان نیز اعتراض یا اطلاعاتی را در بخش نظرات وبلاگ درج میکنند قابل حدس است که در مواردی مدیران سازمان فوق به دنبال شناسایی نویسنده وبلاگ باشند (یا حتی این وبلاگ بصورت تصنعی و برای شناسایی معترضان دیگر باشد) و ممکن است در این زمینه اقدام به شنود اطلاعات شبکه یا اقدام برای ارسال تروجان و هک ایمیل یا وبلاگ نویسنده وبلاگ داشته باشند (این مواردی هست که متاسفانه در واقعیت نیز اتفاق افتاده است) در این شرایط با فرض لو رفتن کلمه عبور وبلاگ مدیران سازمان فوق به راحتی و با مشاهده بخش نظرات وبلاگ امکان شناسایی کارمندانی که نظر داده اند را نیز خواهند داشت. چنین مثالی را در مورد وبلاگهای منتقد یا معترض سیاسی نیز تعمیم دهیم.ممکن است برخی بگویند دستیابی به اطلاعات آی پی کاربران از لایه ای بالاتر و با دستور به سرویس دهنده اینترنت یا وبلاگ نیز ممکن است اما در واقع در چنین شرایطی نیازمند به  طی شده روند قانونی و دستور مراجع قضایی است. برای مثال امکان دریافت آدرس شخصی صاحب یک حساب بانکی یا شماره تلفن توسط فردی در جایگاه قانونی و همراه با دستور مرجع قانونی قابل قبولتر است تا اینکه براحتی هر فردی امکان دسترسی به آدرس شخصی صاحب یک حساب بانکی یا شماره تلفن را داشته باشد. در بعد دیگری ممکن است کاربرانی علاقمند نباشند که توسط مدیر یا نویسنده وبلاگ شناسایی نشوند. اینرا هم در نظر بگیرید که نمایش اطلاعات آی پی کاربران به معنای اعتراف عمومی به ثبت اطلاعات کاربران است و اشتیاق برخی را برای شناسایی افرادی که علیه آنها مطلب می نویسند را بیشتر خواهد کرد و تا جایی که من اطلاع دارم در حال حاضر هیج قانونی برای تعهد سایتها برای نگهداری اطلاعات آی پی کاربران در ایران وجود ندارد و آنها صرفا متعهد به مسدود کردن دسترسی به موارد متخلف هستند.

در چنین شرایطی  مدیران سایتهای ایرانی بایستی تلاش کنند تا آنجا که ممکن است حریم خصوصی کاربران را حفظ کنند و توجه داشته باشیم که وضعیت یک سایت خاص  با یک سرویس عمومی متفاوت است. در یک سایت یا وبلاگ شخصی نظر دهنده با اعتماد به خود سایت و گردانندگان آن ولی در مورد سرویسهای عمومی با اعتماد به سرویس دهنده اصلی نظر خود را ثبت می کند. شخصا فکر میکنم حتی اگر قرار است آی پی نظردهندگان  ثبت و به نویسنده وبلاگ نمایش داده شود بایستی در پیامی در هنگام ثبت نظر هشدار لازم به نویسنده نظر داده شود.

بیچاره سنگ که از دست کودکی رها می شود به سوى قنارى؛ نمیداند دل کودک را بشکند یا قناری

هر لبخندی لایق عشق تو نیست.

یکی از دلایلی که در کنار دلایل  متعدد دیگر برای شکست کمونیست و نظریات مارکس در شوروی سابق مطرح شده است برداشت سطحی از نظریات مارکس و عدم تناسب وضعیت آن روزگار روسیه با شرایطی بود که کارل مارکس برای اجرای نظریه خود  انتظار داشت. افرادی که این نظریه را مطرح میکنند معتقدند کارل مارکس کمونیست کشورهای صنعتی و ثروتمندی  چون آلمان و انگستان را مناسب میزبانی تحولات مرتبط با کمونیستم می دانسته و در واقع آینده سیاسی آنها را اینگونه فرض کرده بوده است. اما نتایج اجرای برداشتی از نظریات مارکس که به اجبار و در کشور روسیه آن روزگار که در دوران فئودالها به سر می برد اجرا شد با آنچه  که کارل مارکس در کتابها و نظریاتش متصور بود فاصله زیادی داشت.
دمکراسی نیز همانند کمونیستم یک نظریه یا فلسفه سیاسی است و البته سابقه چند هزار ساله دارد و حداقل می دانیم که در آثار فلاسفه روم از آن یاد شده و یا فارابی فیلسوف ایرانی نیز در آثار خود آنرا تشریح کرده است. اما آیا این نظریه و سیستم سیاسی مانند کمونیستم نیازی به بستر و شرایط مناسب برای اجرا ندارد؟ آیا شرایط هر کشوری برای اجرای دمکراسی مناسب است؟ البته میتوان با دید آرمانگریانه دمکراسی را حق مردم هر کشوری دانست اما آیا رسیدن به یک دمکراسی واقعی در هر کشوری امکان پذیر است؟

اجازه دهید با چند مثال سوال بالا را تکمیل کنم، فرض کنید در کشور کوچک و فقیری که در کنار کشور ثروتمند و بزرگ دیگری وجود دارد نظام سیاسی به دمکراسی تغییر یابد در این شرایط اگر کشور همسایه مایل به تسلط بر همسایه خود باشد یا به دنبال سیاستمدارانی دلخواه و همراه با منافع خود در کشور کوچک باشد  میتواند با صرف هزینه و خرید آرای شهروندان فقیر و کم سواد همسایه خود نقش مهمی در تعیین رهبران سیاسی کشور کوچک داشته باشد. در مثالی دیگر در کشوری که شهروندان آن از سطح سواد سیاسی پایینی برخوردار باشند ممکن است کاندیداها تلاش کنند به جای تشریح برنامه های خود به عوام فریبی روی بیاورند. مثالهای بالا با حقیقت امروز دنیای ما فاصله زیادی ندارد با نگاهی به نظام سیاسی برخی کشورها می توانیم مصداقهای از آنچه گفته شد را ببنیم.

اگر نگاهی به کشورهای موفق در زمینه دمکراسی داشته باشیم شرایط خاصی را در اکثر آنها می بینیم. بسیاری از آنها یا در عصر استعمار و کسب ثروت از مستعمارات خود یا پس از انقلاب صنعتی از لحاظ اقتصادی در شرایط خوبی بوده اند. همچنین بسیاری از  آنها شکلی محدودتری از دمکراسی  (زیر نظر پادشاه یا قدرت سیاسی برتر) تجربه کرده و سپس وارد دوران گذار به دمکراسی شده اند. اکثر آنها از لحاظ رسانه ها توسعه خوبی یافته بودند و با وجودی که احتمالا دارای اکثریت کم سوادی هم بوده اند اما قشر فرهیخته و تحصیلکرده فعالی داشته اند. در واقع استقلال مالی، رسانه های آزاد و موثر، تبادل آزاد نظرات و عقاید سیاسی و سطحی از سواد سیاسی شهروندان عوامل اصلی موفقیت و پایداری یک دمکراسی واقعی هستند.
آنچه برخی اوقات شاهد آن هستیم تعجیل و تمایل کشورهای دیگر (عموما کشورهای بزرگ) یا قشر خاصی از جامعه  برای تغییر در نظام سیاسی  کشوری  است که شاید آنقدرها هم آمادگی برای پذیرش دمکراسی را نداشته باشند و می بینیم که در بسیاری مواقع با تغییر نظام سیاسی به دمکراسی یا رهبران سیاسی جدید چشم به حمایتهای کشورهای دیگر دارند  و در واقع کشورهای بزرگتر در تعیین رهبران سیاسی آنها نقش موثر دارند و یا رهبران سیاسی عوام فریب و ناکارآمد  هستند و  یا به دلیل جدالهای سیاسی دچار تزلزل در اجرای برنامه ها و تصمیم گیری هستند.
به نظر می رسد که برای رسیدن به دمکراسی واقعی نیازمند آن هستیم که ابتدا مردم یک کشور و شرایط اقتصادی و اجتماعی را ارتقاء دهیم و سپس به فکر تغییر در نظام سیاسی آن باشیم و متاسفانه اینجا یک پارادکس پیش می اید چرا که نظام سیاسی در برخی کشورهای امروزی که دمکراسی واقعی ندارند تمایلی به تعیین شرایط رسیدن به دمکراسی (مانند مطبوعات آزاد و مستقل و ارتقاء انتظارات سیاسی جامعه) ندارند.

مقایسه و انتخاب ابزارهای توسعه نرم افزار همواره یکی از بحثهای داغ برنامه نویسان و توسعه دهندگان نرم افزار بوده است. از مقایسه C و پاسکال تا مقایسه VB و ++VC و Delphi و با ورود به عصر اینترنت مقایسه امکانات perl،پیتون،PHP،ASP و ASP.NET، JAVA  بحثهای بوده است که در فرومها و سایتهای تخصصی همواره به آن پرداخته شده است. البته خیلی اوقات این قضیه از یک بحث فنی تبدیل به بحثی صرفا براساس علاقه و تعصب برنامه نویسان تبدیل شده یا اینکه مقایسه تبلیغاتی برای نمایش ضعف رقیبان و قدرتهای یک ابزار خاص بوده است.
به نظرم مهم است که یک برنامه نویس و توسعه دهنده نرم افزار به زبانها و پلاتفرمهای توسعه نرم افزار صرفا به عنوان یک ابزار نگاه کند و براساس نیازهای کمپانی یا تیم نرم افزاری و نیازهای نرم افزار  پلاتفرم و ابزارهای لازم را انتخاب کنند. مباحثی مثل علاقه شدید به مایکروسافت یا ضدیت با آن به نظرم شیوه حرفه ای و درستی برای انتخاب ابزارهای طراحی و توسعه نرم افزار نیست. این روزها در ایران مقایسه و انتخاب دو زبان و تکنولوژی خاص یعنی PHP و ASP.NET بحث داغی هستند و البته با گذشت زمان تقریبا هر گروه (بیشتر براساس سیاست شرکتهایی که در آن کار میکنند) یکی از این تکنولوژی ها را به عنوان ابزار اصلی توسعه نرم افزار و سایتها انتخاب کرده است. بارها از من پرسیده شده است که کدامیک از این زبانها انتخاب بهتری است و دلایل آن چیست؟ به عنوان برنامه نویسیکه  در سالهای قبل  علاوه بر ASP با زبان PHP نیز کار می کردم و در این زمینه مقاله، سمینار معرفی کوچکی و فعالیتهای در انجمن سابق ایران PHP (مانند تابع سورت فارسی) داشته ام و همچنین در سالهای اخیر نیز  عموما از ASP.NET استفاده کردم و براساس تجربه و اطلاعات شخصی مقایسه مختصری درباره این زبانها را ادامه خواهم داشت.

پی اچ پی PHP
زبان PHP با هدف نوشتن اسکریپتهای وب نوشته شد. در واقع هدف فرار از پیچیدگیهای  Perl و  نوشتن CGI با زبانهایی مثل C و ارائه دستوراتی ساده برای طراحان صفحات وب بود.پی اچ پی اولیه زبانی با دستورات محدود و ساده بود که بیشتر برای کارهای ساده و برای طراحان وب سایتها و نه برنامه نویسان حرفه ای بود. این زبان کم کم پیشرفت کرد و بخصوص Open Source بودن آن باعث شد تسریع این حرکت شد. در مرحله اول تعداد دستورات و توابع این زبان گسترش پیدا کرد بطوریکه امروز نیز براحتی کارهای نسبت پیچیده ای (مثل کار با سوکتها یا تصاویر) با توابع این زبان قابل اجراست.همچنین از لحاظ معماری این زبان با پشتیبانی از شی گرایی پیشرفت  مهم دیگری داشته است. پی اچ پی به طور کلی یکی از زبانهای معمول برای نوشتن اسکریپتهای اجرایی در محیط یونیکس ، لینوکس (هرچند که در ویندوز نیز به خوبی اجرا می شود) و کار با نرم افزار مدیریت بانک اطلاعات MySQL است.

تکنولوژی  ASP.NET
دات نت نسل جدیدی از ابزارهای توسعه مایکروسافت است. دات نت فقط یک زبان نیست و در واقع یک فریم ورک یا پلاتفرم برای توسعه و اجرای نرم افزار است.دات نت شباهت زیادی با پلاتفرم جاوا دارد  و در واقع در رقابت با اوست. ASP.NET نیز نسل جدیدی از ASP کلاسیک در بستر دات نت است و از این جهت پیشرفت بسیار زیادی نسبت به ASP کلاسیک شاهد هستیم.با ASP.NET و با وجود کتابخانه غنی توابع و کلاسهای دات نت تقریبا هر کاری در وب امکان پذیر است. اگر چه مایکروسافت در معماری دات نت هدف اجرا در پلاتفرمها و سیستم عاملهای مختلف را  مد نظر داشته است اما حداقل تاکنون میتوان دات نت را یک ابزار توسعه در سیستم عامل ویندوز دانست. البته پروژه هایی برای شبیه سازی و انتقال دات نت به محیط لینوکس نیز وجود دارد که مهمترین آنها پروژه Mono است که پیشرفت قابل توجهی داشته است.انتظار می رود در آینده نزدیک ASP.NET در هر سیستم عامل و پلاتفرمی قابل اجرا باشد.

ادامه مطلب

یکی از صحنه های تلخی که مدتهاست به خاطرم مانده مربوط به چند سال قبل است هنگامیکه از مترو صادقیه بیرون آمدم، باران می آمد و ساعت پایان کار و بازگشت به خانه بود. صدها نفر در خیابان و در زیر باران منتظر ماشین بودند و مسافربرهای شخصی به جای کمک به مردم و حداقل فعالیت معمول خود اکثرا بصورت دربست مسافرها را می بردند. این صحنه برای بسیار آشناست، شبهای عید، ساعات پایان نمایشگاهها و یا روزهای برفی و بارانی بسیاری از تاکسی ها و مسافربرهای شخصی فقط دربست سوار میکنند. البته به خاطر چنین کاری نمی توان مسافربرهای شخصی را توبیخ کرد (هرچند به نظرم تاکسی‌ها بایستی بازخواست شوند) آنها نیز به دنبال نان برای خانواده خود هستند و شرایطی مانند آنچه گفته شد زمانی است برای کسب سود بیشتر اما فکر میکنم خیلی از خوانندگان موافق باشند که اینکار چندان اخلاقی نیست. مسافربرهای شخصی قشر ضعیفی از جامعه هستند و شاید همه سرمایه آنها اتومبیلی قدیمی و مدل پایینی است که زیر هفت میلیون یا حتی پنج میلیون تومان ارزش دارد. کسب سود حق آنهاست اما اگر این قشر ضعیف جامعه با تکیه بر تنها سرمایه خود بخواهند در شرایط ویژه بر مردم سخت بگیرد از آنهایی که قدرت و سرمایه بیشتری دارند چه انتظاری می توان داشت؟

در صحنه آشنای دیگری احتمالا سوار تاکسی ها و اتومبیلهای مسافربر قدیمی شده اید که صندلیها پایین و از شکل اصلی خود خارج شده اند، فضای داخلی ماشین در تابستان بسیار گرم و در زمستان سرد است، راننده نیز گاهی سیگار می کشد و بوی آزاردهنده آن در فضای داخل ماشین مسافرها را آزار میدهد و  احتمالا بوی عرق و بوی سیگار مانده در اتاقک ماشین نیز مشام را آزار میدهد و از طرفی قیمتهای مسافربرهاست که گویی هر چند ماه افزایش می یابند. قیمتها به هر بهانه ای افزایش می‌یابد و البته مبلغ زیر صد تومان نیز گرد شده و مثلا عادی است که برای مسیر کوتاهی به جای 150 تومان 200 تومان پرداخت کنیم و بگذریم از آنها که پول خرد ندارند. همچنین مسافربرها افراد باهوشی هستند تقریبا هر چهار راه یا میدان را یک مسیر حساب میکنند و برای مسیر کوتاهی که از دو چهار راه میگذرد بایستی کرایه دو مسیر را پرداخت کنیم. همه شرایط فوق سوار شدن برای مسافربرها را هر روز سخت تر می کنند و البته چاره ای هم نیست بسیاری از مسیرها نه تنها در خطوط اتوبوسرانی نیستند بلکه تاکسیهای نیز آنها را پوشش نمی دهند. اینجاست که بسیاری ترجیح می دهند با وجود طرح ترافیک و زوج و فرد و ترافیک از اتومبیل شخصی استفاده کنند و باز بر ترافیک غیر قابل تحمل تهران بیافزایند.