از زمان شروع به فعالیت نخستین سرویس وبلاگ ایرانی همواره تردیدی در بین بسیاری از کاربران وجود داشته است که آیا بایستی به سرویسهای وبلاگ ایرانی اعتماد کنیم؟ و آیا سرویسهای وبلاگ ایرانی توانایی فنی و مدیریتی محتوای وبلاگهای فارسی را خواهند داشت؟ چند سال فعالیت سرویسهای وبلاگ فارسی و بخصوص حضور چندین سرویس وبلاگ در سالهای اخیر و وجود بیش از دو میلیون وبلاگ در این سرویسها ما را به این نتیجه  می رساند  که سرویسهای وبلاگ ایرانی در جلب اطمینان و جذب مخاطب ایرانی و فارسی زبان خود تا حدود زیادی موفق بوده اند. این روزها به دلایلی همچون مشکلاتی که برای چند سرویس وبلاگ فارسی پیش آمده است و همچنین گسترش دامنه فیلترینگ و به نوعی ترس کاربران از این جهت شاید در ذهن برخی از کاربرانی این سوالها و تردیدها بار دیگر تکرار شده است و چه بسا که برخی به فکر استفاده از سرویسهای وبلاگ خارجی نیز افتاده باشند هر چند که نگاهی ساده به آمار وبلاگهای ثبت شده و فعال در هر سرویس دهنده وبلاگ  ایرانی نشانگر آن است که همچنان سرویسهای  ایرانی انتخاب اول اکثر کاربران هستند. اما اجازه دهید بار دیگر نگاهی به سوالها و تردیدهای امروز کاربران  ایرانی  و پاسخی برای اینکه چرا  هنوز سرویسهای وبلاگ ایرانی میتوانند انتخاب نخست کاربران ایران باشند داشته باشیم. مطمئناً مدیریت یک سرویس وبلاگ ایرانی توسط حقیر ممکن است خوانندگان را با این پیش فرض روبرو کند که قرار است ادامه متن تبلیغی برای سرویسهای وبلاگ فارسی باشد یا اینکه عدم اعتماد به سرویسهای ایرانی منافع افرادی همچون من را به خطر می اندازد. به دلایلی به خوانندگان حق میدهم اما این مسئله را نیز در نظر داشته باشیم که من  قبل از آنکه سرویس وبلاگی را تاسیس کنم یک وبلاگ نویس بوده و هستم و  به عنوان یک برنامه نویس و فردی که تحصیلاتم در زمینه گرایش نرم افزار است و فکر میکنم شش یا هفت سالی هست که بطور جدی در فضای وب فارسی حضور دارم و همچنین به عنوان مدیر یک سرویس وبلاگ مطرح فارسی و آشنایی با مسائل پشت پرده بتوانم پاسخهای مناسبی برای تردیدهای کاربران ایرانی  داشته باشم.حال بپردازیم به اصل مطلب اینکه تردیدهای کاربران چیست و چرا سرویسهای وبلاگ ایرانی همچنان میتوانند انتخاب نخست کاربران ایرانی باشند.

1.ترس از مسدود شدن یا حذف اطلاعات یک وبلاگ به دلیل فشار دولت یا شناسایی نویسنده وبلاگهای سیاسی یا منتقد، همکاری با نهادهای اطلاعاتی و امنیتی ، شناسایی نویسندگان وبلاگهای خاص ، فشار حکومت با بخشی از دولت یا نهاد خاصی برای برخورد با وبلاگهای منتقد یا سیاسی از جمله مواردی که در  نوشته های منتقدین سرویسهای وبلاگ ایرانی مطرح شده است. حقیقتا من نمی توانم اطمینان بدهم که هیچ سرویسی مثلا با نهادهای امنیتی همکاری نمی کند و بالعکس چون در این زمینه اطلاعات و مستنداتی ندارم اما  به دلیل مدیریت یکی از بزرگترین سرویسهای وبلاگ فارسی و فعالیت با هویت اصلی و همچنین حضور در پایتخت معمولا به نهادهای ناظر بر اینترنت ارتباط داشته ام میتوانم اطمینان دهم که حداقل آنچه حکومت تاکنون از من خواسته است برخورد با انتشار مطالب و تصاویر پورنو ، انحرافات اخلاقی و توهین و فحاشی به رهبران مذهبی کشور است. البته مطمئنا دولت به وبلاگهای سیاسی یا منتقد هم توجه دارد اما تا آنجا که من دیده ام که مسدود کردن  وبلاگهایی  که برای حکومت ناخوشایند بوده  مستقیما توسط مخابرات و بدون اطلاع به ما بوده است که از این جهت تفاوتی با برخورد  وبلاگهای درون سرویسهای وبلاگ ایرانی و یا خارجی نیست و البته در مواردی به دلایل گرایش سیاسی یا مذهبی مدیران یک سرویس وبلاگ خاص ممکن است برخوردهای با وبلاگهای متخلف از قوانین آن سرویس دهنده از طریق مدیریت سایت صورت گیرد که در طول فعالیت این سایتها کاربران محدودیتها و قوانین این سرویسهای را درک کرده اند.  جالب است بدانید که مثلا تعداد وبلاگهای متخلف (عموما پورنو یا افشای اطلاعات خصوصی) که در بلاگفا و توسط خود ما در طول یک هفته مسدود می شود از تعداد کل وبلاگهایی که در گزارشهای نهادهای ناظر در اینترنت در طول یکسال گذشته برای ما ارسال شده است بیشتر است. و البته حقیقت این است انتشار تصاویر یا داستانهای پورنو خلاف قوانین سایت است و این مسئله در قوانین استفاده  سرویسهای وبلاگ خارجی نیز رایج است و البته در ایران حساسیت بیشتری نیز وجود دارد و  براستی خوشایند کیست که برادر، خواهر کوچکتر یا فرزندش در حین مرور وبلاگهای به روز شده بطور ناگهانی وبلاگی با تصاویر یا مطالب آنچنانی را مشاهده کند.
ممکن است حکومت در آینده شیوه خود را در برخورد با وبلاگهای فارسی یا سرویسهای وبلاگ عوض کند اما حداقل تاکنون  فشار خاصی را از حکومت برای حذف و مسدود شدن وبلاگهای سیاسی یا منتقد به سرویسهای وبلاگ ایرانی وجود نداشته است و به نظرم دلیلی ندارد که در توهم ترس و خطرات احتمالی آتی استفاده از سرویسهای وبلاگ ایرانی را نفی کنیم. همچنین قابل پیش بینی است که اگر قرار به محدودیتهای بیشتری باشند دامنه این محدودیتها اول از همه دامنه سرویسهای خارجی را خواهد گرفت و مثلا ممکن است دسترسی به صفحات اصلی و پنل مدیریتی و یا حتی کل وبلاگهای زیر مجموعه یک سرویس خارجی مسدود شود و این حالت اگر چه اطلاعات وبلاگها حذف نشده است اما مشکل بزرگی در به روز رسانی و مشاهده وبلاگها ایجاد خواهد شد که در این میان خشک و تر با هم خواهند سوخت و متاسفانه باید بگویم آنانکه  به استفاده از سرویسهای خارجی به عنوان راه حلی برای فرار از نظارت دولت ایران اصرار میکنند بیش از همه حساسیت نهادی ناظر دولتی را برانگیخته خواهند کرد و این ممکن است در نهایت به ضرر سرویس وبلاگ محبوبشان تمام شود و چه بسا که نمونه های از آن قابل مشاهد هاست. در مورد شناسایی نویسندگان وبلاگهای زیر مجموعه میزبانهای ایرانی هم بایستی بگویم بهتر است این سوال را از خویش بپرسیم که تاکنون چند وبلاگ نویس به دلیل نوشتن در یک سایت ایرانی یا همکاری سایت میزبان توسط حکومت شناسایی شده اند؟ مگر نه اینکه اکثر این افراد در جلسات، ملاقاتهای دوستانه و مواردی اینچنین شناسایی و باز داشت شده اند و به هر حال نهایت آنچیزی که مثلا یک سرویس وبلاگ بتواند در اختیار نهاد دولتی قرار دهد آی پی است که خوب بسیاری از ما میدانیم که در بسیاری مواقع (مثل استفاده از پراکسی،آی پی مشترک و....) و لزوم صرف وفت زیاد برای پیگیری اصولا یا به نتیجه نمی رسد یا شیوه پرهزینه و غیر دقیقی است و  حداقل تاکنون من حساسیت یا پیگیری خاصی را در این زمینه توسط دولت مشاهده نکرده ام.

2.شبیه آنچه که در بالا اشاره شد ممکن است در مورد مسائل حقوقی نیر وجود داشته است مثلا دادگاهی رای به مسدود سازی یک وبلاگ خاص دهد یا سرویس دهنده را موظف به همکاری با نهاد قضائی کند. خوب این چیزی است که من می توان بگویم چندین بار اتفاق افتاده است شکایتهایی از سازمانهای دولتی یا افراد حقیقی که شرح برخی از آنها را در اخبار سایت بلاگفا یا شاید در مصاحبه هایم خوانده باشید. به نظرم این قضیه مسائل حقوقی یک چالش بزرگ برای سرویسهای ایرانی هستند چرا که بخصوص شاکیان عموما مدیران سرویسها را به دلیل میزبان از محتوای خاصی در اتهام شریک میکنند. اما براساس تجربه شخصی و  حضورم در دادگاه به نظرم این مسئله حداقل از طرف قوه قضائیه با درک خوبی همراه بوده است. نهایت آنچه که خواسته شده مسدود شدن وبلاگ فوق بوده است . توجه داشته باشید که اکثر این شکایتها به دلیل مسائل خصوصی است مثل افشای اطلاعات خصوصی افراد، تصاویر خصوصی و مواردی شبیه این که به نظرم این نکته بایستی به عنوان یک مزیت سرویس وبلاگ ایرانی به شمار آید. فرض کنید فرد مغرضی اطلاعات خصوصی یکی افراد خانواده یا نوامیس شما را در وبلاگی منتشر کند و به توهین و فحاشی بپردازد حداقل در مورد سرویسهای ایرانی می توانید امیدوار باشید که با مدیر سرویس تماس داشته باشید یا حتی با شکایت در مرجع قضاوی جلوی این تخلفات گرفته شود حال اگر این مورد در یک سرویس وبلاگ خارجی اتفاق افتاد آیا راه حلی وجود دارد؟ من بارها تماسهایی  از طرف خانمهایی داشته ام که با هراس و یا بغض نسبت به تخلف در یکی از وبلاگها گله داشتند و خوشحالم که توانسته ام با برخورد با وبلاگ متخلف در جهت حفظ آبرو و  آرامش فرد مذکور تلاش کنم.

3.برای افراد زیادی تبلیغاتی که در  وبلاگهای زیر مجموعه چند سرویس مطرح وبلاگ نویسی نمایش داده می شود جالب نیست. یکی از انتقادات مهم به سرویسهای وبلاگ نمایش آگهی در وبلاگهای آنهاست. اجازه دهید کمی رو راست باشیم، چرا فکر میکنید مدیران سرویسهای وبلاگ فارسی بایستی  وقت، عمر و سرمایه خود را  صرف توسعه و پشتیبانی سایت میزبان وبلاگ شما کنند و در نهایت بازخورد مالی نداشته باشند؟ چند سایت خوب ایرانی را دیده اید که به دلیل عدم بازدهی مالی تعطیل شده یا حداقل به مرز تعطیلی کشیده شده اند؟ آیا انتظار دارید روزی یک سرویس مطرح وبلاگ فارسی به این دلیل که توان تامین هزینه های خود را ندارد سرویس دهی خود را متوقف کند؟ البته شاید با پشتیبانی یک نهاد یا سازمان خاص یک سرویس وبلاگ نیازی به نمایش تبلیغات در وبلاگهای خود نداشته باشد اما مطمئنا این برای همه سایتها مقدور نیست و از طرفی نیز تضمینی برای  زمان و میزان پشتیبانی این موسسات وجود ندارد. همچنین ممکن است این پشتیبانی به تغییر در سیاستهای مستقل یک سرویس دهنده بیانجامد.صحبت از درآمدهای آنچنانی نیست بسیاری از هزینه های سرویسهای وبلاگ (مانند اجاره یا خرید سرور، تغییرات سخت افرازی، پهنای باند و پشتیبانی فنی در خارج)  به دلار است و این درحالی است که درآمد تبلیغات سایتها عموما براساس ریال است و آنهم در فضای نوپای وب فارسی و تردید بنگاههای تجاری برای حضور در دنیای تبلیغات آنلاین انتظار زیادی از آن نمی رود. البته ممکن است سایتهای ایرانی را با نمونه های خارجی آن مقایسه کنید اما در این میان برخی چیزها را هم بایستی در نظر گرفت. سرویس بلاگر تا قبل خریداری توسط کمپانی گوگل  در وبلاگهای خود تبلیغ نشان میداد اگر امروز این سایت چنین کاری نمی کند به دلیل پشتیبانی مالی گوگل است که  نیازی هم به درآمدهای این سایت ندارد. همچنین در دنیای مجازی و در کشورهای پیشرفته روشهای متعددی جهت تامین هزینه ها وجود ندارد شکل پذیرفته شده حمایت کمپانیهای بزرگ،درآمد مناسب از کنار خدمات پولی، توسعه و جذب مخاطب جهت افزایش ارزش سایت و در نهایت فروش آن به شرکتهای بزرگ فعال در حوزه آی تی از شیوه های رایج و مقبول در دنیای پیشرفته است. در نظر دارید  که این روزها چند سایت موفق پس از یکی دو سال فعالیت به کمپانیهایی مثل یاهو،گوگل یا مایکروسافت فروخته شده اند. بنابراین بپذیریم که تبلیغات در وبلاگهای زیرمجموعه سرویسهای وبلاگ اگر چه شاید چندان جذاب نباشد اما امیدی برای پایداری و ادامه  خدمات سایت میزبان وبلاگ است.

در بخش دوم و در ادامه این مطلب که  به زودی منتشر خواهد شد به بحث تکنیکی، سیاست گذاری و همچنین تاثیرات مثبت حضور سرویسهای وبلاگ نویسی مطرح ایرانی خواهم پرداخت. همچنین میتوانید دغدغه ها ، سوالات و نقطه نظرات  خود را در بخش نظرات این مطلب مطرح کنید تا حد امکان به آنها بپردازیم.